Atelier van de Onmacht

Tijdens het Atelier van de Onmacht onderzoeken we met elkaar wat het aankijken en delen van onmacht en kwetsbaarheid met ons doet. Dat doen we in dialoog en met materiaal op de vloer, in een doorgaande beweging tussen actie en reflectie. Met elkaar tasten we af hoe dit oefenen te laten landen binnen de contexten waarin we werken en leven.

 

Het Atelier van de Onmacht wordt vormgegeven door kunstenaar Lotte van den Berg en pedagoog Saar Frieling, in nauw contact met de Vlaamse filosofe Christine Gruwez. Christine onderzoekt sinds enkele decennia de mogelijkheid om tijdgenoot te worden, in een wereld waarin we op het eerste gezicht veroordeeld zijn tot louter toekijken. Ze schreef hierover het boek ‘Meditaties over Onmacht’, dat ons aanzette tot de start van het Atelier.

 

Het Atelier van de Onmacht begint vanuit de vraag hoe we als docent, begeleider, professional, ouder omgaan met de onmacht van een kind, een jongere. Wat gebeurt er als we erkennen dat niet alles op te lossen is? Wanneer we naast hen gaan staan, in de onmacht? Wat hebben we in onszelf te doen om dat te kunnen?

 

‘Gelijkheid van existentie’ is een begrip waar we in de komende Ateliers mee aan het werk gaan. Het vormt de premisse die ten grondslag ligt aan de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. En het vormt een opdracht aan het onderwijs, zoals beschreven door onder anderen bell hooks en Paolo Freire, en zoals onlangs door Gert Biesta verwoord in het essay ‘Is daar iemand?’. Gelijkheid van existentie is (volgens de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens) een gegeven; we zijn gelijk waardig ongeacht wat we doen of presteren. Maar lukt het ons ook om die gelijkwaardigheid te ervaren en vorm te geven? Hoe beoefenen we haar, binnen het onderwijs, in doorlopende ‘praxis’? En hoe verhoud zich dit tot onmacht en kwetsbaarheid?